توسط : کاخ سفید با راهاندازی تککورپس میخواهد از یک ابزار قدیمیِ قدرت نرم آمریکا—Peace Corps—برای گسترش نفوذ در هوش مصنوعی استفاده کند. ایده ساده است: اعزام نیروهای فنی به کشورهای شریک برای اجرای راهکارهای AI در مسائل واقعی، از کشاورزی و آموزش تا سلامت و توسعه اقتصادی؛ اما پشت این ایده، رقابت ژئوپلیتیک با چین، بحث «حاکمیت هوش مصنوعی» و نبرد بر سر استانداردها و زنجیره تأمین هم قرار دارد.
کاخ سفید با راهاندازی تککورپس میخواهد از یک ابزار قدیمیِ قدرت نرم آمریکا—Peace Corps—برای گسترش نفوذ در هوش مصنوعی استفاده کند. ایده ساده است: اعزام نیروهای فنی به کشورهای شریک برای اجرای راهکارهای AI در مسائل واقعی، از کشاورزی و آموزش تا سلامت و توسعه اقتصادی؛ اما پشت این ایده، رقابت ژئوپلیتیک با چین، بحث «حاکمیت هوش مصنوعی» و نبرد بر سر استانداردها و زنجیره تأمین هم قرار دارد.
تککورپس دقیقاً چیست و چه هدفی را دنبال میکند؟
تککورپس ابتکاری است که در دل Peace Corps تعریف شده؛ همان آژانس مستقل دولت آمریکا که دهههاست داوطلبان آمریکایی را برای پروژههای توسعه محلی به کشورهای مختلف میفرستد. تفاوت این نسخه جدید در این است که داوطلبان، بهجای تمرکز صرف بر آموزش یا توسعه اجتماعی، با مهارتهای فناوری—از مهندسی و علوم کامپیوتر تا رشتههای STEM—گزینش و آموزش میبینند تا در «لایه کاربرد» به پیادهسازی راهکارهای هوش مصنوعی آمریکایی کمک کنند.
در بیانیه رسمی، تأکید شده خروجی تککورپس قرار است روی «مسائل واقعی در سطح محلی» متمرکز باشد؛ یعنی پروژههایی که ملموساند و اثرشان در زندگی روزمره دیده میشود: افزایش بهرهوری کشاورزی، بهبود کیفیت آموزش، تقویت خدمات سلامت و کمک به توسعه اقتصادی. این چارچوب، از نظر سیاسی هم هوشمندانه است؛ چون فناوری را از سطح شعارهای کلان پایین میآورد و به شکل یک خدمت عملی ارائه میکند—چیزی که معمولاً برای جلب اعتماد کشورهای شریک اثرگذارتر است.
سازوکار اجرا: جذب داوطلب، مأموریتها و پیوند با برنامه «صادرات AI»
طبق توضیحات منتشرشده، برای تککورپس یک وبسایت اختصاصی راهاندازی شده و ثبتنام بهصورت «پیوسته» انجام میشود. داوطلبان پس از جذب و آموزش، برای ارائه «پشتیبانی آخرینمایل» اعزام میشوند؛ عبارتی که معمولاً به دشوارترین بخش اجرای فناوری اشاره دارد: جایی که یک مدل یا پلتفرم آماده باید با زیرساخت، داده، زبان، فرهنگ سازمانی و محدودیتهای واقعی یک کشور یا یک نهاد محلی سازگار شود.
کشورهای مقصد، در چارچوب «برنامه صادرات هوش مصنوعی آمریکا» انتخاب میشوند؛ برنامهای که طبق خبر، در ژوئیه و بر مبنای یک فرمان اجراییِ دولت ترامپ اعلام شده و هدفش حفظ برتری آمریکا در فناوریهای پیشرفته در مقیاس جهانی است. این طراحی نشان میدهد تککورپس فقط یک پروژه آموزشی یا بشردوستانه نیست، بلکه بخشی از یک بسته سیاست صنعتی و ژئوپلیتیک برای اثرگذاری در استانداردها، زیرساختها و وابستگیهای فناورانه کشورهای شریک به حساب میآید.
خدمت حضوری و مجازی؛ «الگوی Peace Corps» با چاشنی فناوری
مدت خدمت در تککورپس بین ۱۲ تا ۲۷ ماه اعلام شده و علاوه بر اعزام حضوری، امکان مأموریت مجازی هم وجود دارد؛ مدلی که میتواند برای کشورهایی با محدودیتهای امنیتی/لجستیکی یا برای پروژههای کوتاهتر و تخصصیتر کارآمد باشد. استقرارهای میدانی قرار است از پاییز ۲۰۲۶ شروع شود و مشابه Peace Corps، مزایایی مثل مسکن، پوشش درمانی، کمکهزینه زندگی و پاداش پایان خدمت برای داوطلبان در نظر گرفته شده است.
از منظر اجرا، موفقیت تککورپس به کیفیت «انتقال دانش» بستگی دارد: اگر خروجی فقط نصب یک ابزار یا تحویل یک مدل باشد، پروژه بعد از رفتن تیم فرو میریزد. اما اگر آموزش نیروی محلی، ایجاد ظرفیت نگهداشت، و طراحی فرآیندهای عملیاتی (از مدیریت داده تا ارزیابی اثر) جدی گرفته شود، این برنامه میتواند تبدیل به یک موتور واقعی برای پذیرش AI در کشورهای شریک شود.
هند، حاکمیت هوش مصنوعی و رقابت با مدلهای بازِ چین
در این پرونده، نام هند برجسته است. هنوز فهرست کامل کشورهای برنامه صادرات AI شفاف نیست، اما انتظار میرود هند یکی از مشارکتکنندگان کلیدی باشد؛ وزارت بازرگانی آمریکا هم اخیراً از مشارکت هند استقبال کرده و نخستین بار اعلام تککورپس در رویداد India AI Impact Summit 2026 در دهلینو مطرح شده است. همزمان هند به ابتکار Pax Silica هم پیوسته؛ طرحی با محوریت آمریکا برای امنسازی زنجیره تأمین فناوریهای مبتنی بر سیلیکون، با حضور اعضایی مانند ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، هلند، اسرائیل، بریتانیا، استرالیا، قطر و امارات بهعنوان اعضای هسته.
در همین چارچوب، مفهوم «حاکمیت هوش مصنوعی» به یکی از کلیدواژهها تبدیل شده است: توان یک کشور برای توسعه، کنترل و حکمرانی بر سیستمهای AI در چارچوب حقوقی، اقتصادی و راهبردی خودش. مقام آمریکایی حاضر در نشست استدلال کرده که گسترش دسترسی به فناوریهای آمریکایی، برای پر کردن شکاف پذیرش هوش مصنوعی بین اقتصادهای توسعهیافته و در حال توسعه ضروری است—و «حاکمیت واقعی» یعنی دسترسی و استفاده از بهترین فناوریها به نفع مردم.
اما چرا آمریکا اینقدر روی صادرات AI حساس است؟ چون چین در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، با ارائه مدلهای کمهزینهتر و قابل سفارشیسازی (بهویژه مدلهای متنباز یا نزدیک به متنباز/بازوزن) توانسته نفوذ بگیرد؛ مدلهایی که میتوانند روی زیرساخت محلی اجرا شوند و وابستگی به سرویسهای ابری خارجی را کمتر کنند. در چنین میدان رقابتی، تککورپس قرار است یک مزیت مکمل بسازد: نه فقط «فروش فناوری»، بلکه «کمک عملی برای پیادهسازی».
در کنار تککورپس، کاخ سفید از ابتکارهای دیگری هم حرف زده است؛ از جمله «National Champions Initiative» که هدفش ادغام شرکتهای پیشرو خارجی در پشتههای صادراتی سفارشیِ AI آمریکاست—نوعی معماری شریکمحور که به کشورها فرصت ساخت صنایع بومی را هم بدهد. همچنین قرار است برای حل موانع مالی واردات پشته هوش مصنوعی آمریکا، از نهادهایی مثل بانک جهانی و سازمان مالی توسعه بینالمللی آمریکا (DFC) کمک گرفته شود. مجموع این قطعات نشان میدهد تککورپس فقط یک برنامه اعزام داوطلب نیست؛ یک جزء اجرایی برای استراتژی بزرگترِ نفوذ فناوری است.
اگر Peace Corps نماد کلاسیک قدرت نرم آمریکا بود، تککورپس تلاش میکند همان منطق را به عصر هوش مصنوعی بیاورد: اعزام نیروهای فنی برای حل مسائل واقعی و همزمان تثبیت جایگاه فناوریهای آمریکایی در کشورهای شریک. با این حال، موفقیت تککورپس به میزان واقعیِ انتقال دانش، احترام به نیازهای محلی، و توان برنامه در رقابت با گزینههای ارزانتر و منعطفتر (بهویژه مدلهای باز) گره خورده است؛ جایی که «اجرای آخرینمایل» میتواند تعیین کند این طرح یک تیتر خبری میماند یا به زیرساخت نفوذ AI آمریکا تبدیل میشود.
سوالات متداول
بیشتر بخوانید:
منبع:
